افغانستان که درین روزها شرایط سخت بحرانی وفساد همه گیراداری ورشوت ستانی را تجربه میکند فریاد وفغان خشماگین و پرخاشگر مردم به آسمان رسیده است همه از اصلاحات و تغیرات جدی اداری و بیروکراسی فاسد ، صحبت میکنند .حتی آفای حامد کرزی ریس جمهور افغانستان خشم و قهرخود را ازفساد اداری ور شوه ستانی پنهان نمی کند وچندین بارکمیسیون های مختلفی راجهت بررسی فساد اداری موظف ساخته است. دراخیرماه حمل سال جاری هیا ت ارسالی دولت به ولایات دورافتاده افغانستان ازرویداد های وحشتناک و ناگوارپرده برداشت که مو را دربدن انسان سیخ میسازد .
طورمثال اشخاص صاحب نفوذ و مسلح دریکی ازولایات غربی حتی زنان شوهرداررا درروز روشن به جبرو زوربه مردان بیگانه فروخته اند . همچنان هیات دولت درچند روز اقامت محدود خویش درولایات مختلف افغانستان درحدود دوهزار قطعه عریضه شکایت و داد خواهی مردم راکه اززورمندان وقانون شکنان عنوانی ریس جمهور ارسال شده است باخود به مرکزآورده اند که برافروخته گی و خشم بی حد کرزی را ا فراهم کرده است . درماه های اخیر درده ها مناطق مختلف کشور مظاهرات و گردهمای های اعتراض آمیزانانه متعددی ازطرف مردم رااندازی شده وبدینوسیله مردم نفرت وانزجارعمیق خود را ازنارسایی ها وبی عدالتی های روزافزون دولت ابرازکرده اند .
البته فساد اداری نه تنها دراطراف افغانستان بلکه درپایتخت افغانستان درشهرکابل بیخ ریش دولت بیشتردرارگانهای ترافیک وپولیس جنائی ازکنترول حکومت خارج است که همه روزه صدهامسلمان شاهد آن است وفریادایشان به آسمان ها رسیده است وکسی آنرانمی شنود .
زور آوران معاش خور دولت و حکومت چگونه قادرمی شوند که از پول نا چیز معاش خود ، خانه های دوصد و سه صد هزاردالری درشیرپوراعمارکنند ، درصورتیکه ازطریق های نا مشروع پول ناجائز به دست نیاورده باشند مامورین بلند پایه دولت نیزدرترویج فساد اداری و رشوه ستانی دست دارند هنوزسیستم ضوابط برروابط دردستگاه دولت چیره نشده است. پرسان و بازخواست قطعا وجود ندارد درسطوح بالادرجریان کارهای فاجعه بارازکسانی که دست به اعمال نامشروع چون ترور،اختطاف ،سرقت های مسلحانه ،تجاوزهای جنسی به اطفال، وفساداداری میزنند حمایت صورت میگیرد ومجرمین واسطه داراززندان رها میگرددند که درین اواخرهمه شاهد آن میباشیم تشخیص ادارات مقابله و مبارزه درسطح بالا وایجاد سیستم برمبنای ضوابط طویل المدت برای جلوگیری از فساد اداری سواستفاده شعبات حمایت ازقانون چون خارنوالی ، مراجع قضایی یعنی محاکم ، و نیروهای پولیس کدام نتیجه مثبت به بار نمیاورد زیرا مامورین بی صلاحیت ،غیرمسلکی و بی کفایت بنابرروابط ها و زدوبند های بالایی در راس کارقرارگرفته اند ومشغول عیش ونوش هستند بدون یک ریفورم بنیادی درسطوح دولتی ازبالابه پائین فساد ورشوت ریشه کن نمیشود بلکه روزتا روزساحه گسترش آن وسعت میآبد بالخصوص دوسیه های اختلاس بزرگ یک میلیون دالری و سیزده میلیون دالری نمایندگی های کمک رسانی خارجی باادارات دولتی که مدت طولانی است تحت تحقیق و بررسی قراردارد به کدام نتیجه نهایی نرسیده است وحتی دربرخی موارد دولت ازتعقیب وبازجوئی چنین موارد سربازمیزند بگونه مثال اختلاس چندملیون دالری دروزارت تجارت افغانستان که برهمه هویدااست .
این امرنشان میدهد که سو استفاده ها و اختلاس پول باد آورده کمک های خارجی تاکدام پیمانه بزرگ و مامورین بلند پایه دولت درسطوح بالا به آن دست داشته و آلوده اند به همین خاطراست که فغان مردم گوش فلک را کرمیسازد.
به گفته حضرت بیدل : آنچه البته به جای نرسد فریاد است.
مظاهرات و گردهمایهای اعتراضی روزافزون مردم بیانگرآنست راهی را که دولت میرود به ترکستان است .
تنها یگانه ارگان رسمی دولت که توانسته بااین مرض سرطانی مبارزه کند وآنردرادارات خویشا بدرجه صفرتقرب دهد ریاست عمومی امنیت ملی افغانستان درکابینه آقای کرزی میباشد که آنهم به رهبری خردمندانه امرالله "صالح " ریس آن اداره میباشد که درچند ماه گذشته چندین مورد اختلاس ورشوه ستانی را تشخیص وعاملین آنرابه پنجه قانون سپرده است که این امریک گوش زد بزرگ برای عاملین فساد اداری درحکومت کرزی خوانده میشود
اگرتعداد محدود کارمندان بلند پایه دولت اشخاص پاکنفس ،امین ، صادق ودلسوزبه آرمان خدمت به مردم ووطن باشند دربرابرسیل افراد فاسد غیرمسول و اژدها نفس راه بجایی برده نمیتوانند زیرا دراقلیت قرار دارند و صدای نارسای شان به گوش ناشنوای کسی اثرنمیگذارد .
اگردولت قادربه کنترول فساد نباشد و توانائی اداره و رهبری آنرا نداشته باشد یگانه مرجعی که به دستگیری و داد مردم افغانستان باید اقدام ورزد مجامع بین المللی اند درغیر ان ماباید سالها درلجنزارفساد اداری غوطه بخوریم و کوچکترین عمل مفید و مثبت به نفع مردم مظلوم افغانستان که بارسنگین سه ده جنگ وویرانی کمرآنها راشکسته است انجام داده نتوانیم .
مردم افعانستان درهرنقطه ایکه سرو کاربه ادارات پیدامیکنند و حتی اگریک دعوای حقوقی هم داشته باشند باید سال ها سرگردان بگردند و هرچه امکانات و دارایی دارند باید به ادارات دولتی رشوه بدهند درغیرآن اگرصاحب حق مسلم هم باشند به حق خود نمیرسند و چه بسا که صاحب حق باید پول بیشتر را درراه رشوه دهی خرچ کند تا حق خود را بازیابد.
فساد اداری تنها در این سطح خلاصه نمی شود بلکه مافیای زمین مافیای مواد مخدرو مافیای انسان وغیره ازپول های هنگفت برای پیشبرد کار و یا خلاصی خود ازبند برای مقامات و ادارات فاسد استفاده می کنند و جامعه را به هرج ومرج و انارشیزم مبدل می سازند ..